|
Na
trasie gazoci±gu Jama³-Europa wybudowanych zosta³o piêæ t³oczni w miejscowo¶ciach:
Kondratki, Zambrów, Ciechanów, W³oc³awek oraz Szamotu³y.
Zadaniem pomiarowni, która znajduje siê na terenie t³oczni
w Kondratkach jest prowadzenie ci±g³ego pomiaru ilo¶ci i jako¶ci gazu dostarczanego i transportowanego przez polski odcinek
gazoci±gu tranzytowego. Natomiast rol± systemowej stacji regulacyjno-pomiarowej we W³oc³awku jest dokonywanie ci±g³ego
pomiaru ilo¶ci gazu odbieranego przez krajowy system gazowniczy, jak równie¿ kontrola jego jako¶ci.
Zadaniem t³oczni gazu jest sprê¿enie gazu do takiego ci¶nienia, które umo¿liwia pokonanie oporów hydraulicznych ruroci±gu na okre¶lonym
odcinku przy zadanym przep³ywie gazu. “Sercem” t³oczni s± zespo³y turbosprê¿arkowe. W sk³ad ka¿dego z nich
wchodzi: sprê¿arka gazu przesy³owego, o wydajno¶ci 2,3 mln
m3 na godzinê, napêdzana przez spalinow± turbinê
gazow± o sprawno¶ci cieplnej wy¿szej ni¿ 34 %. Poniewa¿ w procesie sprê¿ania gazu nastêpuje podniesienie jego
temperatury, w uk³adzie technologicznym zastosowano wentylatorowe ch³odnice pozwalaj±ce na sch³odzenie gazu po jego
sprê¿aniu, co pozwala na zwiêkszenie zdolno¶ci przesy³owej gazoci±gu tranzytowego.
Na t³oczni obok turbozespo³ów z ch³odnicami pracuje stacja filtrów gazu, stacja elektroenergetyczna z rezerwowym zespo³em
pr±dotwórczym, stacja redukcyjno-pomiarowa jak równie¿ systemy pomocnicze: gazu obojêtnego, sprê¿onego powietrza,
przeciwpo¿arowy, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjny oraz sieci teletechniczne.
Na terenie t³oczni znajduje siê te¿, miêdzy innymi, budynek administracyjny z dyspozytorni±.
T³ocznie posiadaj± w³asne ujêcia wody oraz linie energetyczne zasilaj±ce, zmodernizowane zosta³y drogi dojazdowe.
Teren t³oczni zajmuje ok. 11 ha.
T³ocznia zlokalizowana jest przy Zespole Przy³±czeniowym wybudowanym wraz
z gazoci±giem tranzytowym. Gaz procesowy na terenie t³oczni przep³ywa gazoci±gami o ¶rednicy DN1200 – 800 mm wyposa¿onymi
w zawory zamykane zdalnie oraz rêcznie. Stacja filtrów sk³ada siê z piêciu niezale¿nych pionowych filtrów,
z których cztery pracuj± a pi±ty jest rezerwowy. Z trzech zainstalowanych turbozespo³ów dwa pracuj± w systemie
równoleg³ym a trzeci jest rezerwowy. Praca równoleg³a turbozespo³ów, rozdzia³ obci±¿eñ i system antypompa¿u ka¿dej
sprê¿arki gazu realizowane s± w cyklu automatycznym. Za sprê¿ark± gazu zainstalowane s± powietrzne ch³odnice gazu
sk³adaj±ce siê z o¶miu sekcji, gaz jest tam sch³adzany do temperatury 30 oC.
Praca t³oczni prowadzona jest przez automatyczny system sterowania i nadzorowana przez systemy zabezpieczeñ, które w przypadku stwierdzenia nieprawid³owo¶ci
w pracy czy powstania wycieków gazu lub innych zagro¿eñ powoduj± automatyczne zatrzymanie pracy pojedynczego turbokompresora
lub ca³ej t³oczni.
Celem optymalizacji procesu przesy³u gazu
gazoci±giem tranzytowym, parametry pracy poszczególnych t³oczni mog± byæ dowolnie zmieniane i nawzajem siê uzupe³niaj±ce.
Za³oga t³oczni jest przeszkolona na wypadek powstania awarii przemys³owych i jest wyposa¿ona w specjalistyczny samochód ratownictwa.
T³ocznie w eksploatacji spe³niaj± wszelkie, wymagane obowi±zuj±cymi normami i przepisami, warunki dotycz±ce emisji zanieczyszczeñ,
poziomu ha³asu i nie bêd± stwarzaæ zagro¿eñ i uci±¿liwo¶ci. Systemy automatyki oraz zabezpieczeñ, jak równie¿ urz±dzenia
zamontowane na terenie t³oczni bêd± zgodne z najostrzejszymi wymogami przepisów polskich oraz Unii Europejskiej.
Miar± nowoczesno¶ci t³oczni, pomiarowni oraz systemowej
stacji regulacyjno-pomiarowej jest wysoki stopieñ zautomatyzowania procesu transportu, pozwalaj±cy na pracê
w nastêpuj±cych trybach:
- zdalnym z poziomu dyspozytorni centralnej,
- lokalnym z poziomu dyspozytorni t³oczni,
- lokalnym bezpo¶rednio z uk³adu automatyki.
System zarz±dzania poprzez bazy danych pozwala
na monitorowanie wszystkich procesów eksploatacyjnych t³oczni z wykorzystaniem zaawansowanej diagnostyki urz±dzeñ
jak równie¿ prognozowanie ich stanu technicznego. T³ocznie wyposa¿one zosta³y w zdublowane systemy sygnalizacyjne i alarmowe.
Dane techniczne t³oczni :
Ci¶nienie wlotowe gazu do t³oczni – 5,65 do 6,35 MPa
Ci¶nienie wylotowe gazu z t³oczni – 8,40 MPa
Przep³yw gazu przez t³oczniê – ok. 4 200 000 Nm3 / h
Temperatura gazu – ok. 12 o C
Obroty nominalne turbosprê¿arki – 7 700 obr / min
Sprawno¶æ turbiny w punkcie nominalnym 36 %
Sprawno¶æ kompresora w punkcie nominalnym > 84 %
Planuje siê, ¿e na polskim odcinku gazoci±gu
jamalskiego, po uruchomieniu t³oczni w Szamotu³ach, Zambrowie i Ciechanowie, zdolno¶æ przesy³owa gazoci±gu osi±gnie
wielko¶æ 32,90 mld m3 gazu/rok wed³ug GOST.
W grudniu
1999 roku zakoñczona zosta³a budowa I etapu t³oczni
i pomiarowni w Kondratkach z trzema zespo³ami
turbosprê¿arkowymi o mocy 25 MW ka¿dy. Generalnym wykonawc±
tego obiektu by³a firma PHZ Bartimpex SA,
a zosta³ on wybudowany przez
ABB Zamech Gazpetro Sp. z o.o.
Wszystkie
próby podstawowych urz±dzeñ i automatyki, ³±cznie z rozruchem,
wypad³y pozytywnie i w grudniu 1999 roku EuRoPol GAZ uzyska³
pozwolenie na u¿ytkowanie wybudowanych 3 agregatów t³oczni
i pomiarowni w Kondratkach.
Obiekty
w Kondratkach wybudowano w rekordowym tempie 17 miesiêcy.
II
etap budowy – czwarty zespó³ turbosprê¿arkowy o mocy 25 MW wraz z orurowaniem –
zosta³ zakoñczony w grudniu 2000 roku i uzyska³ pozwolenie na u¿ytkowanie II etapu,
zintegrowanego z etapem I, koñcz±cego realizacjê
inwestycji. W sk³ad t³oczni wchodz± obecnie 4 zespo³y
turbosprê¿arkowe o mocy 25 MW ka¿dy. Dla docelowego uk³adu dwóch nitek
systemu gazoci±gów tranzytowych przewiduje siê budowê pi±tego i szóstego agregatu.
W pa¼dzierniku 2000 roku firma ABB Zamech
Gazpetro Sp. z o.o. zakoñczy³a budowê t³oczni wraz z systemow± stacj±
regulacyjno-pomiarow± we W³oc³awku. W t³oczni wybudowano
obecnie 3 zespo³y turbosprê¿arkowe o mocy 25 MW
ka¿dy. Dla docelowego uk³adu dwóch nitek systemu gazoci±gów
tranzytowych przewiduje siê budowê czwartego agregatu.
Wykonawc±
infrastruktury zewnêtrznej dla t³oczni i pomiarowni
Kondratki by³o Przedsiêbiorstwo Pañstwowe – Zak³ad
Wykonawstwa Sieci Elektrycznych w Bia³ymstoku,
natomiast dla t³oczni i systemowej stacji
redukcyjno-pomiarowej we W³oc³awku Zak³ad Remontowy Urz±dzeñ
Gazowniczych w Toruniu.
Dla wybudowanych ju¿ t³oczni dostawc± urz±dzeñ
g³ównych, w tym sprê¿arek i turbin, by³ Alstom
Power Zamech w kooperacji z firmami
Dresser-Rand i
Alstom Power Stal.
Obok ju¿ wcze¶niej wymienionych,
w gronie wykonawców poszczególnych obiektów znalaz³y siê m.in.:
Energomonta¿ Pó³noc S.A.,
Gazobudowa Zabrze,
ABB Instal Ltd., NIPA Bia³ystok,
ABB Centrum,
Rembud W³oc³awek, Elektromont 1 Konin,
Famet Kêdzierzyn-Ko¼le.
W grudniu 2003 roku Rada Nadzorcza EuRoPol GAZ podjê³a uchwa³ê
o budowie t³oczni w Ciechanowie i Szamotu³ach.
Realizacjê kontraktu zawartego
z PHZ Bartimpex
i ABB Zamech Gazpetro rozpoczêto 31 grudnia 2003 r. Zakoñczenie prac budowlanych i oddanie do eksploatacji
zosta³o zaplanowane na po³owê roku 2005. Cykl budowy ma wynie¶æ 18 miesiêcy.
10 marca 2004 roku odby³o siê uroczyste wmurowanie
kamienia wêgielnego pod budowê t³oczni w Ciechanowie, w którym uczestniczyli m.in. przedstawiciele akcjonariuszy
EuRoPol GAZ, generalnego wykonawcy oraz wykonawcy.
Projektantem wszystkich t³oczni jest
Biuro Projektowe Gazoprojekt S.A.
z Wroc³awia.
Nadzór inwestycyjny nad realizacj± budowy
wszystkich t³oczni oraz certyfikacjê prowadzi dzia³aj±cy na rynku miêdzynarodowym i posiadaj±cy miêdzynarodowe
uprawnienia certyfikacyjne Polski Rejestr
Statków.
W sprawach zwi±zanych z zastosowaniem nowoczesnych
rozwi±zañ wykraczaj±cych poza rozwi±zania techniczno-technologiczne uznawane do tej pory za standardowe korzysta
siê z us³ug firm specjalistycznych, jak:
ILF Beratende Ingenieure GmbH
(Niemcy) oraz Giprogazcentr (Rosja).
Wykonawc± infrastruktury zewnêtrznej
(linie energetyczne, drogi melioracje) dla t³oczni w Ciechanowie by³y lokalne firmy takie jak:
Zak³ad Energetyczny P³ock,
Rejon Energetyczny Ciechanów Sp. z o.o., Przedsiêbiorstwo Robót In¿ynieryjno Drogowych
w Ciechanowie,
Przedsiêbiorstwo Robót Wodno-In¿ynieryjnych w Ciechanowie, natomiast dla t³oczni w Szamotu³ach:
Gazomonta¿ SA Wo³omin.
Dla nowobudowanych t³oczni dostawc± g³ównych
urz±dzeñ s± te same firmy lecz zmienili siê ich w³a¶ciciele. Dostawc± turbozespo³ów jest firma
Demag Delaval Indrustrial Turbomachinery Sp. z o.o. z Elbl±ga, która dostarczy turbiny gazowe produkcji Siemens.
Kompresory dostarczy firma Dresser-Rand.
Czê¶ci kompresora sk³adane bêd± w Elbl±gu w zak³adach firmy
Demag Delaval Industrial Turbomachinery Sp. z o.o.
Rury i kszta³tki dla nowo budowanych t³oczni dostarczy
firma Beroha Polska, ch³odnice i filtry gazu dostarczy
Famet Polska,
zawory kulowe czeska firma MSA a.s., zawory regulacyjne miêdzynarodowa korporacja CCI, zawory zwrotne firma
Noreva,
elementy energetyczne ABB.
Wiele innych urz±dzeñ dostarczonych zostanie przez polskie firmy.
|