Gazociąg Jamaı‚-Europa: budowa częı›ci kubaturowej (tı‚ocznie)

Galeria zdjêæ - T³ocznia gazu we W³oc³awkuNa trasie gazoci±gu Jama³-Europa wybudowanych zosta³o piêæ t³oczni w miejscowo¶ciach: Kondratki, Zambrów, Ciechanów, W³oc³awek oraz Szamotu³y.

Zadaniem pomiarowni, która znajduje siê na terenie t³oczni w Kondratkach jest prowadzenie ci±g³ego pomiaru ilo¶ci i jako¶ci gazu dostarczanego i transportowanego przez polski odcinek gazoci±gu tranzytowego. Natomiast rol± systemowej stacji regulacyjno-pomiarowej we W³oc³awku jest dokonywanie ci±g³ego pomiaru ilo¶ci gazu odbieranego przez krajowy system gazowniczy, jak równie¿ kontrola jego jako¶ci. 

Zadaniem t³oczni gazu jest sprê¿enie gazu do takiego ci¶nienia, które umo¿liwia pokonanie oporów hydraulicznych ruroci±gu na okre¶lonym odcinku przy zadanym przep³ywie gazu. “Sercem” t³oczni s± zespo³y turbosprê¿arkowe. W sk³ad ka¿dego z nich wchodzi: sprê¿arka gazu przesy³owego, o wydajno¶ci 2,3 mln m3 na godzinê, napêdzana przez spalinow± turbinê gazow± o sprawno¶ci cieplnej wy¿szej ni¿ 34 %. Poniewa¿ w procesie sprê¿ania gazu nastêpuje podniesienie jego temperatury, w uk³adzie technologicznym zastosowano wentylatorowe ch³odnice pozwalaj±ce na sch³odzenie gazu po jego sprê¿aniu, co pozwala na zwiêkszenie zdolno¶ci przesy³owej gazoci±gu tranzytowego.

Na t³oczni obok turbozespo³ów z ch³odnicami pracuje stacja filtrów gazu, stacja elektroenergetyczna z rezerwowym zespo³em pr±dotwórczym, stacja redukcyjno-pomiarowa jak równie¿ systemy pomocnicze: gazu obojêtnego, sprê¿onego powietrza, przeciwpo¿arowy, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjny oraz sieci teletechniczne. Na terenie t³oczni znajduje siê te¿, miêdzy innymi, budynek administracyjny z dyspozytorni±. T³ocznie posiadaj± w³asne ujêcia wody oraz linie energetyczne zasilaj±ce, zmodernizowane zosta³y drogi dojazdowe. Teren t³oczni zajmuje ok. 11 ha.

T³ocznia zlokalizowana jest przy Zespole Przy³±czeniowym wybudowanym wraz z gazoci±giem tranzytowym. Gaz procesowy na terenie t³oczni przep³ywa gazoci±gami o ¶rednicy DN1200 – 800 mm wyposa¿onymi w zawory zamykane zdalnie oraz rêcznie. Stacja filtrów sk³ada siê z piêciu niezale¿nych pionowych filtrów, z których cztery pracuj± a pi±ty jest rezerwowy. Z trzech zainstalowanych turbozespo³ów dwa pracuj± w systemie równoleg³ym a trzeci jest rezerwowy. Praca równoleg³a turbozespo³ów, rozdzia³ obci±¿eñ i system antypompa¿u ka¿dej sprê¿arki gazu realizowane s± w cyklu automatycznym. Za sprê¿ark± gazu zainstalowane s± powietrzne ch³odnice gazu sk³adaj±ce siê z o¶miu sekcji, gaz jest tam sch³adzany do temperatury 30 oC. Praca t³oczni prowadzona jest przez automatyczny system sterowania i nadzorowana przez systemy zabezpieczeñ, które w przypadku stwierdzenia nieprawid³owo¶ci w pracy czy powstania wycieków gazu lub innych zagro¿eñ powoduj± automatyczne zatrzymanie pracy pojedynczego turbokompresora lub ca³ej t³oczni.

Celem optymalizacji procesu przesy³u gazu gazoci±giem tranzytowym, parametry pracy poszczególnych t³oczni mog± byæ dowolnie zmieniane i nawzajem siê uzupe³niaj±ce. Za³oga t³oczni jest przeszkolona na wypadek powstania awarii przemys³owych i jest wyposa¿ona w specjalistyczny samochód ratownictwa.

T³ocznie w eksploatacji spe³niaj± wszelkie, wymagane obowi±zuj±cymi normami i przepisami, warunki dotycz±ce emisji zanieczyszczeñ, poziomu ha³asu i nie bêd± stwarzaæ zagro¿eñ i uci±¿liwo¶ci. Systemy automatyki oraz zabezpieczeñ, jak równie¿ urz±dzenia zamontowane na terenie t³oczni bêd± zgodne z najostrzejszymi wymogami przepisów polskich oraz Unii Europejskiej.

Miar± nowoczesno¶ci t³oczni, pomiarowni oraz systemowej stacji regulacyjno-pomiarowej jest wysoki stopieñ zautomatyzowania procesu transportu, pozwalaj±cy na pracê w nastêpuj±cych trybach:

  • zdalnym z poziomu dyspozytorni centralnej,
  • lokalnym z poziomu dyspozytorni t³oczni,
  • lokalnym bezpo¶rednio z uk³adu automatyki.

System zarz±dzania poprzez bazy danych pozwala na monitorowanie wszystkich procesów eksploatacyjnych t³oczni z wykorzystaniem zaawansowanej diagnostyki urz±dzeñ jak równie¿ prognozowanie ich stanu technicznego. T³ocznie wyposa¿one zosta³y w zdublowane systemy sygnalizacyjne i alarmowe.

Dane techniczne t³oczni : 
Ci¶nienie wlotowe gazu do t³oczni – 5,65 do 6,35 MPa
Ci¶nienie wylotowe gazu z t³oczni – 8,40 MPa
Przep³yw gazu przez t³oczniê – ok. 4 200 000 Nm3 / h
Temperatura gazu – ok. 12 o C
Obroty nominalne turbosprê¿arki – 7 700 obr / min
Sprawno¶æ turbiny w punkcie nominalnym 36 %
Sprawno¶æ kompresora w punkcie nominalnym > 84 %

Planuje siê, ¿e na polskim odcinku gazoci±gu jamalskiego, po uruchomieniu t³oczni w Szamotu³ach, Zambrowie i Ciechanowie, zdolno¶æ przesy³owa gazoci±gu osi±gnie wielko¶æ 32,90 mld m3 gazu/rok wed³ug GOST.

W grudniu 1999 roku zakoñczona zosta³a budowa I etapu t³oczni i pomiarowni w Kondratkach z trzema zespo³ami turbosprê¿arkowymi o mocy 25 MW ka¿dy. Generalnym wykonawc± tego obiektu by³a firma PHZ Bartimpex SA, a zosta³ on wybudowany przez ABB Zamech Gazpetro Sp. z o.o.

Wszystkie próby podstawowych urz±dzeñ i automatyki, ³±cznie z rozruchem, wypad³y pozytywnie i w grudniu 1999 roku EuRoPol GAZ uzyska³ pozwolenie na u¿ytkowanie wybudowanych 3 agregatów t³oczni i pomiarowni w Kondratkach.

Obiekty w Kondratkach wybudowano w rekordowym tempie 17 miesiêcy.

II etap budowy – czwarty zespó³ turbosprê¿arkowy o mocy 25 MW wraz z orurowaniem – zosta³ zakoñczony w grudniu 2000 roku i uzyska³ pozwolenie na u¿ytkowanie II etapu, zintegrowanego z etapem I, koñcz±cego realizacjê inwestycji. W sk³ad t³oczni wchodz± obecnie 4 zespo³y turbosprê¿arkowe o mocy 25 MW ka¿dy. Dla docelowego uk³adu dwóch nitek systemu gazoci±gów tranzytowych przewiduje siê budowê pi±tego i szóstego agregatu.

W pa¼dzierniku 2000 roku firma ABB Zamech Gazpetro Sp. z o.o. zakoñczy³a budowê t³oczni wraz z systemow± stacj± regulacyjno-pomiarow± we W³oc³awku. W t³oczni wybudowano obecnie 3 zespo³y turbosprê¿arkowe o mocy 25 MW ka¿dy. Dla docelowego uk³adu dwóch nitek systemu gazoci±gów tranzytowych przewiduje siê budowê czwartego agregatu.

Wykonawc± infrastruktury zewnêtrznej dla t³oczni i pomiarowni Kondratki by³o Przedsiêbiorstwo Pañstwowe – Zak³ad Wykonawstwa Sieci Elektrycznych w Bia³ymstoku, natomiast dla t³oczni i systemowej stacji redukcyjno-pomiarowej we W³oc³awku Zak³ad Remontowy Urz±dzeñ Gazowniczych w Toruniu.

Dla wybudowanych ju¿ t³oczni dostawc± urz±dzeñ g³ównych, w tym sprê¿arek i turbin, by³ Alstom Power Zamech w kooperacji z firmami Dresser-Rand i Alstom Power Stal.

Obok ju¿ wcze¶niej wymienionych, w gronie wykonawców poszczególnych obiektów znalaz³y siê m.in.: Energomonta¿ Pó³noc S.A., Gazobudowa Zabrze, ABB Instal Ltd., NIPA Bia³ystok, ABB Centrum, Rembud W³oc³awek, Elektromont 1 Konin, Famet Kêdzierzyn-Ko¼le.

W grudniu 2003 roku Rada Nadzorcza EuRoPol GAZ podjê³a uchwa³ê o budowie t³oczni w Ciechanowie i Szamotu³ach.

Realizacjê kontraktu zawartego z PHZ BartimpexABB Zamech Gazpetro rozpoczêto 31 grudnia 2003 r. Zakoñczenie prac budowlanych i oddanie do eksploatacji zosta³o zaplanowane na po³owê roku 2005. Cykl budowy ma wynie¶æ 18 miesiêcy.

10 marca 2004 roku odby³o siê uroczyste wmurowanie kamienia wêgielnego pod budowê t³oczni w Ciechanowie, w którym uczestniczyli m.in. przedstawiciele akcjonariuszy EuRoPol GAZ, generalnego wykonawcy oraz wykonawcy.

Projektantem wszystkich t³oczni jest Biuro Projektowe Gazoprojekt S.A. z Wroc³awia.

Nadzór inwestycyjny nad realizacj± budowy wszystkich t³oczni oraz certyfikacjê prowadzi dzia³aj±cy na rynku miêdzynarodowym i posiadaj±cy miêdzynarodowe uprawnienia certyfikacyjne Polski Rejestr Statków.

W sprawach zwi±zanych z zastosowaniem nowoczesnych rozwi±zañ wykraczaj±cych poza rozwi±zania techniczno-technologiczne uznawane do tej pory za standardowe korzysta siê z us³ug firm specjalistycznych, jak: ILF Beratende Ingenieure GmbH (Niemcy) oraz Giprogazcentr (Rosja).

Wykonawc± infrastruktury zewnêtrznej (linie energetyczne, drogi melioracje) dla t³oczni w Ciechanowie by³y lokalne firmy takie jak: Zak³ad Energetyczny P³ock, Rejon Energetyczny Ciechanów Sp. z o.o., Przedsiêbiorstwo Robót In¿ynieryjno Drogowych w Ciechanowie, Przedsiêbiorstwo Robót Wodno-In¿ynieryjnych w Ciechanowie, natomiast dla t³oczni w Szamotu³ach: Gazomonta¿ SA Wo³omin.

Dla nowobudowanych t³oczni dostawc± g³ównych urz±dzeñ s± te same firmy lecz zmienili siê ich w³a¶ciciele. Dostawc± turbozespo³ów jest firma Demag Delaval Indrustrial Turbomachinery Sp. z o.o. z Elbl±ga, która dostarczy turbiny gazowe produkcji Siemens. Kompresory dostarczy firma Dresser-Rand. Czê¶ci kompresora sk³adane bêd± w Elbl±gu w zak³adach firmy Demag Delaval Industrial Turbomachinery Sp. z o.o.

Rury i kszta³tki dla nowo budowanych t³oczni dostarczy firma Beroha Polska, ch³odnice i filtry gazu dostarczy Famet Polska, zawory kulowe czeska firma MSA a.s., zawory regulacyjne miêdzynarodowa korporacja CCI, zawory zwrotne firma Noreva, elementy energetyczne ABB. Wiele innych urz±dzeñ dostarczonych zostanie przez polskie firmy.