System pomiarowy

Zakres działania EuRoPol GAZ s.a., jako właściciela i użytkownika polskiego odcinka Systemu Gazociągów Tranzytowych, sprowadza się do świadczenia usługi transportowej gazu. Dla rozliczenia tej usługi niezbędne jest dokładne określenie ilości transportowanego gazu oraz pozostałych jego parametrów na wejściu do odcinka polskiego i na wszystkich wyjściach do odbiorów komercyjnych oraz do odbiorów technologicznych, z których pobierany jest gaz na potrzeby własne.

Na terenie Tłoczni Gazu Kondratki, w pobliżu granicy polsko–białoruskiej, zlokalizowano Pomiarownię określającą ilość i parametry gazu na wejściu do polskiego odcinka SGT. Ciągły, automatyczny pomiar gazu zapewniono poprzez zaprojektowanie dwóch odrębnych układów pomiarowych dla każdej z nitek gazociągu tranzytowego. Każdy z tych układów wyposażono w zespoły odcinające na wlocie i wylocie, stacje filtrów i sześć ciągów pomiarowych DN600. Każdy ciąg pomiarowy wyposażony jest w gazomierz UHF (pomiar podstawowy) i przepływomierz zwężkowy – kryza (pomiar kontrolny). Pomiary przepływu korygowane są w funkcji ciśnienia, temperatury, składu chemicznego i gęstości gazu. Ponadto w stacji pomiarowej dokonywana jest analiza chromatograficzna gazu, pomiar zawartości siarkowodoru w gazie, temperatury punktu rosy, ciepła właściwego, wartości opałowej i liczby Wobbego.

Układy pomiarowe o tym samym standardzie zaprojektowano w punktach odbioru gazu do krajowego systemu gazowniczego we Włocławku i w Długiej Goślinie, a także we Lwówku (własność PGNiG S.A.). Funkcjonująca Systemowa Stacja Redukcyjno–Pomiarowa na terenie Tłoczni Gazu Włocławek wyposażona jest aktualnie w układ pomiarowy pierwszej nitki składający się z trzech ciągów DN300 i pozostałej infrastruktury technologicznej jak w Pomiarowni Kondratki. Ostatnia stacja pomiarowa (własność firmy WINGAS), potwierdzająca jakość wykonanej usługi transportowej – przesyłu gazu w tranzycie do Niemiec - zlokalizowana jest na terenie tłoczni gazu w Mallnow po stronie niemieckiej, w odległości około 12 km od granicy polsko – niemieckiej.

Bieżące informacje o parametrach i ilościach przepływającego gazu przekazywane są, po przetworzeniu, na odpowiednie poziomy zarządzania Systemem i archiwizowane w uzgodniony sposób.

Standard wyposażenia stacji pomiarowych, wymagania systemowe odnośnie jakości i dokładności pomiarów, przekazywania danych pomiarowych, uzgodnione są na szczeblu działania międzynarodowych grup współpracy naukowo – technicznej i aprobowane przez pełnomocnych przedstawicieli stron kontraktów przesyłowych.

Podobne zasady rozliczeń dotyczą gazu paliwowego (napęd turbiny) i dla potrzeb własnych tłoczni. Gaz ten obciąża koszty transportu systemowego i jako taki również podlega dokładnemu rozliczeniu ilościowemu, co dokonywane jest w stacjach redukcyjno-pomiarowych gazu dla potrzeb własnych, zlokalizowanych na gazociągach technologicznych każdej tłoczni. Wymagania dla urządzeń pomiarowych i oprogramowania tych stacji są równoważne wymaganiom stawianym stacjom pomiarowym rozliczenia przesyłu.

System sterowania

Odcinek polski gazociągu tranzytowego Jamał–Europa jest kontrolowany i zarządzany przy wykorzystaniu systemu SCADA [ang. Supervisory Control and Data Acquisition] – Viewstar 750. System był budowany i wdrażany etapowo wraz z powstawaniem kolejnych tłoczni i stacji pomiarowych gazu oraz instalowaniem oprogramowania użytkowego. Docelowo będzie nadzorował i kontrolował:

• 5 tłoczni gazu wraz z zespołami podłączeniowymi (ZPT);
• 10 ochronnych zespołów zaporowo-upustowych przy tłoczniach (OZZU);
• 24 zespoły zaporowo-upustowe na trasie gazociągu (ZZU);
• stację pomiarową Kondratki;
• stację pomiarową Włocławek;
• stację pomiarową Lwówek;
• stację pomiarową Długa Goślina (II Nitka)